Anlaşmalı boşanma, eşlerin yalnız “boşanmayı kabul ettiklerini” bildirmelerinden ibaret değildir. Türk Medeni Kanunu, bu yolla boşanma kararı verilebilmesi için evlilik süresi, taraf iradesi ve boşanmanın sonuçlarına ilişkin belirli şartlar öngörür.
Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesine göre anlaşmalı boşanma kapsamında evlilik birliğinin temelinden sarsılmış sayılabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Bir yıllık süre dolmadan eşlerin her konuda anlaşmış olması, tek başına TMK m.166/3 kapsamındaki anlaşmalı boşanma şartını oluşturmaz.
Birlikte başvuru veya davanın kabulü
Kanunda eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi seçenekleri düzenlenmiştir. Ancak bu usul, diğer kanuni şartların aranmayacağı anlamına gelmez.
Hâkim tarafları bizzat dinler
Anlaşmalı boşanmada hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmesi gerekir. Bu nedenle yalnız yazılı bir protokol sunulması, tarafların kişisel iradesinin mahkemece değerlendirilmesinin yerine geçmez.
Mali sonuçlar ve çocukların durumu düzenlenmelidir
Boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin tarafların kabul ettiği düzenlemenin hâkim tarafından uygun bulunması gerekir. Nafaka, tazminat, velayet, kişisel ilişki ve tarafların somut durumuna göre diğer sonuçlar bu kapsamda önem taşıyabilir.
Hâkim protokolde değişiklik önerebilir
TMK m.166/3, hâkime tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilme imkânı tanır. Bu değişikliklerin taraflarca da kabul edilmesi hâlinde anlaşmalı boşanmaya hükmedilebilir.
Protokolde açık ifadeler kullanılması neden önemlidir?
Protokolde yalnız genel ifadeler kullanılması ileride yorum uyuşmazlıklarına yol açabilir. Özellikle ödeme yükümlülükleri, teslim edilecek mallar, çocukla kişisel ilişki düzeni veya başka edimler varsa bunların kapsamı ve zamanı açıklaştırılmalıdır.
İlk kontrolde hangi belgeler yararlıdır?
- evlilik tarihini gösteren kayıt,
- anlaşmalı boşanma protokolü taslağı,
- çocukların bilgileri ve mevcut yaşam düzeni,
- tarafların üzerinde anlaştığı mali yükümlülükler,
- varsa taşınmaz, araç veya diğer malvarlığına ilişkin belgeler,
- devam eden başka aile mahkemesi dosyaları veya tedbir kararları.
Evliliğin bir yıllık süresini, her iki eşin serbest iradesini, mali sonuçları ve çocuklara ilişkin düzenlemeleri birlikte değerlendirin.
Resmî kaynak
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi ↗
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Protokol ve boşanmanın sonuçları tarafların somut durumuna göre ayrıca değerlendirilmelidir.