İnternet, telefon veya benzeri uzaktan iletişim araçlarıyla yapılan birçok tüketici işlemi mesafeli sözleşme niteliğindedir. Bu sözleşmelerde tüketiciye tanınan en önemli korumalardan biri, koşulları mevcutsa gerekçe göstermeden cayma hakkıdır.
Kural olarak on dört günlük cayma hakkı
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uyarınca tüketici, kapsam içindeki mesafeli sözleşmelerde on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkına sahiptir.
Mal satışlarında süre kural olarak tüketicinin veya tüketicinin belirlediği üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün; hizmet sözleşmelerinde ise sözleşmenin kurulduğu gün başlar. Tüketici, mal teslim edilmeden önceki dönemde de cayma hakkını kullanabilir.
Cayma bildirimi nasıl yapılabilir?
Cayma hakkının kullanıldığına ilişkin bildirimin süre dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla satıcı, sağlayıcı ya da mevzuatın öngördüğü durumda aracı hizmet sağlayıcıya yöneltilmesi gerekir.
İspat kolaylığı bakımından bildirimin tarihini ve içeriğini gösteren e-posta, platform kaydı veya benzeri belgenin saklanması yararlıdır.
Tüketici cayma konusunda bilgilendirilmemişse
Ticaret Bakanlığının güncel tüketici bilgilendirmesine göre, tüketici cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmemişse normal on dört günlük süreyle bağlı olmayabilir. Bu durumda Yönetmelikte ayrıca azami süre düzenlemesi bulunmaktadır.
Her internet alışverişinde cayma hakkı var mıdır?
Hayır. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde cayma hakkının kullanılamadığı istisnai sözleşme ve ürün grupları bulunmaktadır. Bu nedenle yalnız alışverişin internet üzerinden yapılmış olması, her durumda cayma hakkı bulunduğu anlamına gelmez.
İlk kontrolde hangi kayıtlar saklanmalıdır?
- sipariş ve sözleşme bilgileri,
- ön bilgilendirme metni,
- ürünün teslim tarihi,
- fatura ve ödeme belgesi,
- cayma bildirimi ve gönderim tarihi,
- satıcı veya platformla yapılan yazışmalar,
- ürünün geri gönderimine ilişkin kargo kaydı.
Teslim süresi de ayrıca önemlidir
Ticaret Bakanlığı bilgilendirmesinde, mal satışlarında taahhüt edilen başka bir süre yoksa teslimin kural olarak en geç otuz gün içinde yapılması gerektiği belirtilmektedir. Teslim ve cayma hakkı birbirinden farklı hukuki konular olduğundan her biri kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
Sözleşmenin mesafeli sözleşme olup olmadığını, teslim veya sözleşme tarihini, cayma istisnası bulunup bulunmadığını ve bildirimin hangi tarihte gönderildiğini birlikte kontrol edin.
Resmî kaynaklar
Mesafeli Sözleşmeler Hakkında Bilgilendirme – T.C. Ticaret Bakanlığı ↗
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği – T.C. Ticaret Bakanlığı ↗
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Cayma hakkının kapsamı ve istisnaları somut sözleşmeye göre ayrıca değerlendirilmelidir.