Yıllık Ücretli İzin Hakkı ve Süreleri

Yıllık ücretli izin, belirli bir çalışma süresini tamamlayan işçinin dinlenmesini sağlayan kanuni bir haktır. İzin hesabında yalnız takvim yılına değil, işçinin işyerindeki hizmet süresine, yaşına ve bazı özel çalışma koşullarına bakılması gerekir.

Yıllık izne ne zaman hak kazanılır?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesine göre işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır.

Kanun ayrıca yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceğini açıkça düzenler.

Asgari yıllık izin süreleri

İş Kanunu m.53 uyarınca yıllık ücretli izin süresi hizmet süresine göre en az:

• bir yıldan beş yıla kadar, beş yıl dahil, 14 gün,
• beş yıldan fazla ve on beş yıldan az hizmette 20 gün,
• on beş yıl dahil ve daha fazla hizmette 26 gündür.

İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun izin süreleri kararlaştırılabilir.

Yaş bakımından özel asgari süre

On sekiz ve daha küçük yaştaki işçiler ile elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

İzin bölünebilir mi?

İş Kanunu’nun 56. maddesi uyarınca yıllık iznin temel kuralı kesintisiz kullandırılmasıdır. Bununla birlikte tarafların anlaşması hâlinde izin bölümler hâlinde kullanılabilir; bu bölümlerden birinin on günden az olmaması gerekir.

İzin kullandırıldığının kaydı neden önemlidir?

İzin uyuşmazlıklarında işe giriş tarihi, hizmet dönemi ve hangi tarihlerde izin kullanıldığını gösteren kayıtlar önem taşır. İşverenin yıllık izinlere ilişkin kayıt düzeni ile işçinin fiilen kullandığı izin günleri birlikte değerlendirilmelidir.

İlk kontrolde hangi belgeler yararlıdır?

• işe giriş ve çıkış kayıtları,
• iş sözleşmesi,
• yıllık izin formları ve izin kayıtları,
• bordrolar ve ücret belgeleri,
• varsa işyeri izin sistemi kayıtları,
• iş sözleşmesinin sona ermesine ilişkin belgeler.

İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izinler

İş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde kullanılmamış yıllık izin sürelerinin hukuki sonucu ayrıca değerlendirilir. Bu aşamada hak kazanılmış ancak kullanılmamış izin süresi ile sona erme tarihindeki ücret unsurlarının doğru belirlenmesi önemlidir.

Resmî kaynak

4857 sayılı İş Kanunu – T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ↗

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yıllık izin hesabı somut hizmet dönemi, sözleşme ve işyeri kayıtları üzerinden ayrıca yapılmalıdır.